Wednesday, 30 June 2021

Sanskrit Essay on Save Environment / Paryavaran Sanrakshan, "पर्यावरण संरक्षण पर संस्कृत निबंध" for Class 5, 6, 7, 8, 9 & 10

पर्यावरण संरक्षण पर संस्कृत भाषा में निबंध लिखिए। Write Essay on Save Environment in Sanskrit Language. Paryavaran Sanrakshan Nibandh in Sanskrit

Sanskrit Essay on Save Environment / Paryavaran Sanrakshan, "पर्यावरण संरक्षण पर संस्कृत निबंध" for Class 5, 6, 7, 8, 9 & 10

पर्यावरणस्य रक्षणोपाया: निबंध

परित: आवृणोति ,इति पर्यावरणम् ,अनया व्युत्पत्या: पर्यावरण' शब्दो निष्पद्यते। मनुष्य: यत्रापि निवसति,यत्रापि खेलति,खादति,वस्त्राणि धारयति,पिबति ,वायोश्च सेवनं करोति,एतत् सर्वं पर्यावरणे निलीयते । पर्यावरणम् एतत् अस्मत् प्रकृत्या प्रदत्तं वर्तते । यत् अस्माकं सर्वेषां प्राणतत्त्वस्य रक्षां करोति।

सर्वेषां प्राणिनां विकासाय अस्य पर्यावरणस्य शुद्धिःआवश्यिकी अस्ति । यतोहि स्वस्थं पर्यावरणं अस्माकं सर्वेषां जीवनस्य आधारोऽस्ति । सर्वे हरिता: वृक्षा: लताश्च आक्सीजनंदत्वा पर्यावरणस्य शुद्धिं कुर्वन्ति। ते खलु मानवै: वातावरणे परित्यक्तानि सर्वाणि दूषणानि उदरस्था: कुर्वन्ति । यतोहि एते वृक्षा: 'कार्बनडाई आक्साइड' नामकं तत्त्वं वायुत: गृह्णन्ति आक्सीजन'नामकं तत्त्वं विसृजन्ति । अनेन प्रकारेण अस्माकं पर्यावरणं स्वस्थं भवति।

एवमेव सागरा: पर्वता:,वनानि,नद्यः,सरांसि,सर्वाणि एतानि जगत: प्राणिनां सर्वेषां कृते सुखानि संवर्धयन्ति । अस्मिन् संसारे ये प्राणिन: जीव-जन्तवश्च सन्ति , सर्वेऽपि ते अस्माकं पर्यावरणे सन्तुलनं स्थापयितुं भगवता निर्मिता:,किन्तु अद्यत्वे मानवै: स्वसुखाय अनेका: आविष्कारा:कृता: विद्यन्ते,तै: पर्यावरणम् अस्माकं प्रदूषितं क्रियते । यथा सम्प्रति तैलचलितानि यानानि स्वकीयैः धूमै: स्वस्थमपि वायुमण्डलम् अत्यधिकं प्रदूषयन्ति । अत: अस्माकं वायुमण्डले प्रतिक्षणं प्रदूषणं वर्धते। वनानि विच्छिद्य मानव: स्वगृहनिर्माणं करोति। अत: वृक्षाणाम् अभावे वातावरणम् अस्माकं दूषितं भवति ,एवमेव अस्त्राणाम् परीक्षणैः समुद्रस्य वातावरणं प्रदूष्यते।

वस्तुत: मानवा: स्वस्य अल्पलाभाय अज्ञानवशात् स्वकीयं बहु विनाशं कुर्वन्ति । वनप्राणिनां स्वमनोविनोदाय किंवा धनलाभाय हिंसा करोति मनुष्यः । अनेन प्रकारेण जले स्थले वने गगने सर्वत्रैव प्रदूषणं वर्धते। अनेन अस्माकं सर्वेषां जीवनं असुरक्षितं सञ्जायते। मलमूत्रप्रणालीनां तैलशोधक रसायनानां प्रदूषितेन जलेन कूपनदीतडागादीनां जलराशि: विषयुक्ता सजाता ,तेन जलेन मानवेषु अनेका: रोगा: जायन्ते।

अत: स्वहिताय अस्माभिः स्वपर्यावरणस्य शुद्धिं प्रति जागरूक: भवितव्यः । अस्य पर्यावरणस्य शुद्धिकरणाय केचित् उपाया: कर्तव्याः। तेषु एते प्रमुखतां भजन्ते। जनै: कदापि यत्र तत्र ठीवनं मलमूत्रप्रक्षेपणं न कर्तव्यम्। अस्माकं गृहेषु बहिश्च स्थित्या: प्रणाल्य:स्वच्छा: भवेयुः ,सर्वैः जनै: यत्रापि रिक्तं स्थानं तत्र वृक्षारोपणम् अधिकाधिकं करणीयम् । ये जनाः वृक्षान् छिन्दन्ति तेषां कृते दण्डव्यवस्था भवितव्या । महानगरेषु मार्गाणां मध्ये हरितवृक्षाणां लतानां च विकास: कर्तव्यः। यतोहि एते पुष्पफलानाम् औषधीनां च दातार: भवन्ति । ते अस्माकं आक्सीजन नामकं जीवनदायकं तत्त्वं ददति।

प्राचीनकाले अस्माकं पूर्वजा: पर्यावरणस्य शुद्धतायै उपवनानां आरोपणं कुर्वन्ति स्म । वातावरणस्य च शुद्धिकरणाय तै: यज्ञानाम् अनुष्ठानमपि क्रियते स्म । अत: अस्मभि: अपि ता: एव सरणि: स्वीकरणीया । वृक्षाणाम् अभावे अपेक्षिता वृष्टि: न भवति । अनेन अनावृष्टि: जायते ,या सर्वेषां कृते हानिप्रदा अस्ति , यतोहि अनावृष्ट्या कृषिकार्यं बाधते।

अन्यञ्च अस्माभि: तैलचलितानां यानानां प्रयोग: अल्पाल्परूपेण कर्तव्य: ,यतोहि तै: प्रदूषणम् सर्वाधिकं वर्धते। वायो: शुद्ध्यर्थं सर्वैः जनै: हवनादिकम् अपि प्रात: सायंतने च काले करणीयम्। अस्माकं सर्वेषां समीपे यदपि प्रदूषणं तत् प्रयत्नपूर्वकं दूरीकर्तव्यम्। अनेन् प्रकारेणैव अस्माकं पर्यावरणस्य शुद्धिः भविष्यति , वयं च सर्वे स्वस्था: भविष्यामः ।


SHARE THIS

Author:

I am writing to express my concern over the Hindi Language. I have iven my views and thoughts about Hindi Language. Hindivyakran.com contains a large number of hindi litracy articles.

0 comments: