Wednesday, 21 October 2020

Complaint Letter to Bus Depot Manager in Marathi बस डेपो व्यवस्थापकास तक्रार पत्र मराठीमध्ये

Complaint Letter to Bus Depot Manager in Marathi बस डेपो व्यवस्थापकास तक्रार पत्र मराठीमध्ये

Complaint Letter to Bus Depot Manager in Marathi: Today, we are providing article on बस डेपो व्यवस्थापकास तक्रार पत्र मराठीमध्ये For class 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 & 12 students.

Complaint Letter to Bus Depot Manager in Marathi बस डेपो व्यवस्थापकास तक्रार पत्र मराठीमध्ये

अ. ब. क.

शारदा विद्यालय, सांगवी, पुणे

२४ जुलै २०१६

प्रति, 

मा. वाहतूक व्यवस्थापक, 

पुणे / पिं. चिं. परिवहन मंडळ

पुणे

विषय - बस थांब्यावर बस थांबणेबाबत.

महोदय/महोदया,

अ. ब. चौक, पुणेकडे सांगवीहून जाणारी बस सांगवी येथील पाण्याची टाकी' हा बस थांबा असूनही बऱ्याचदा तेथे बस थांबतच नाही. पुण्याकडे जाणारे आसपासच्या परिसरातील अनेक रहिवासी आणि आम्ही विद्यार्थी या सर्वांसाठी तो बस थांबा सोयीचा आहे. तरी कृपया आपण व्यक्तिशः लक्ष घालून सदर समस्या सोडवली तर आम्हा सर्वांची गैरसोय टळेल. 

तसदीबद्दल क्षमस्व! 

कळावे,

आपला विश्वासू,

अ.ब.क.

प्रति, 

मा. वाहतूक व्यवस्थापक, 

पुणे / पिं.चिं. परिवहन मंडळ 

म.न.पा. विभागीय कार्यालय, पुणे - ४११ ००४

                                    प्रेषक 

                                    अ.ब.क. 

                                    शारदा विद्यालय, 

                                    सांगवी, पुणे

Complaint Letter to Postmaster in Marathi पोस्टमास्टरला तक्रार पत्र मराठी मध्ये

Complaint Letter to Postmaster in Marathi पोस्टमास्टरला तक्रार पत्र मराठी मध्ये

Complaint Letter to Postmaster in Marathi: Today, we are providing article on पोस्टमास्टरला तक्रार पत्र मराठी मध्ये, "letter of complaint to postmaster in marathi" For class 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 & 12 students.

Complaint Letter to Postmaster in Marathi पोस्टमास्टरला तक्रार पत्र मराठी मध्ये

अ. ब. क.

४/१४, ६ श्रीराम, पुणे

१० ऑक्टोबर २०१६

प्रति, 

सीनिअर पोस्ट मास्टर

जनरल पोस्ट ऑफिस

विषय - टपाल वेळेवर मिळणेबाबत.

महोदय,

नुकताच म्हणजे नऊ ऑक्टोबर हा जागतिक टपाल दिन साजरा झाला, त्याबद्दल आपणा सर्वांचे अभिनंदन! १ ऑक्टोबर १८५४ मध्ये सुरू झालेल्या, गेली १६२ वर्षे अव्याहत काम करणाऱ्या टपाल सेवेचा व्याप प्रचंड वाढला आहे हे जरी मान्य असले तरी ४ सप्टेंबर २०१६ रोजी मी पोस्टाने पाठवलेले एक पत्र संबंधितांना मिळालेले नाही. दै. 'महाराष्ट्र टाइम्स'च्या 'थेंक यू' सदरासाठी मी आभार मानणारा लेख लिहिला होता. माझ्या मित्राने मला वेळेवर मदत केल्याने माझ्या आईचे प्राण वाचले होते, त्यासाठी त्याचे जाहीर आभार मला मानायचे होते; पण ते पत्रच अजून म. टा. कार्यालयात पोहोचले नसावे. आमचा टपाल खात्यावर पूर्ण विश्वास आहे. म्हणूनच आमचा सर्व पत्रव्यवहार टपाल खात्यामार्फतच करतो. कृपया आपण लक्ष घालून चौकशी करावी, ही नम्र विनंती. 

(पत्र रजिस्टर पोस्टाने पाठवले होते.)

आपला विश्वासू

अ. ब. क.

प्रति,

सीनिअर पोस्ट मास्टर

जनरल पोस्ट ऑफिस, पुणे ४११ ००१ 

अ. ब. क. 

४/१४. 'श्रीराम पुणे

Tuesday, 20 October 2020

Marathi Information on "Hiware Bazar", "हिवरे बाजार गावाची माहिती", "Hiware Bazar Marathi Mahiti" for Students

Marathi Information on "Hiware Bazar", "हिवरे बाजार गावाची माहिती", "Hiware Bazar Marathi Mahiti" for Students

Hiware Bazar Village Information in Marathi: In this article "हिवरे बाजार गावाची माहिती", "आदर्श ग्राम Hiware Bazar Marathi Mahiti "for students of class 5, 6, 7, 8, 9, and 10.

Marathi Information on "Hiware Bazar Village", "हिवरे बाजार गावाची माहिती", "Hiware Bazar Marathi Mahiti" for Students

Marathi Information on "Hiware Bazar", "हिवरे बाजार गावाची माहिती", "Hiware Bazar Marathi Mahiti" for Students

नगर जिल्हयातील हिवरे बाजार हे छोटं गाव. २० वर्षांपूर्वी हे गाव कसं होतं? गावात दारूच्या भट्या होत्या. इथूनच आजूबाजूच्या गावांना दारूचा मुबलक पुरवठा होत असे.

स्वच्छता, आरोग्य, शिक्षण, आर्थिक स्थैर्य हे शब्दही त्यांना ठाऊक नसावेत अशी परिस्थिती होती. एखादया पोलीस अधिकाऱ्याची 'शिक्षा' म्हणून या गावात बदली होत असे. 

गावाची लोकसंख्या चौदाशेच्या आसपास. गावात एकही प्रौढ व्यक्ती आज बेरोजगार नाही. गावातल्या २२६ घरांना आज आर्थिक स्थैर्य प्राप्त झालंय. शेती व दुग्ध उत्पादन हे गावातले मुख्य व्यवसाय. या व्यवसायातून गावातील ६० कुटुंबं आज 'मिलेनियर' झाली आहेत. (त्यांच वार्षिक उत्पन्न दहा लाखांच्या वर आहे.)

या व्यवसायात स्त्रियाही अग्रेसर आहेत. गावात ऊस लागवडीला बंदी आहे. कारण उसाला खूप पाणी लागतं. इथलं मुख्य पीक कांदा. गावानं जलसंधारणाच्या योजना राबवून असा काही चमत्कार घडवून आणलाय की, वर्षभरात १०० मि.मी. पाऊस पडूनसुद्धा गावातल्या २५३ विहिरींना बाराही महिने पाणी असतं. गावात सोळा हातपंप आहेत. गावातल्या डोंगरावर गुरांना चरणं गावाच्या कायदयाविरुद्ध आहे. त्यामुळे चाऱ्याचं इतकं नियोजन होतं की, गावात तर चारा पुरतोच, उलट आजूबाजूच्या गावातल्या लोकांनाही चारा देता येतो. चराईबंदीचा एक फायदा असाही होतो की, डोंगरावर पडणारं पावसाचं पाणी वाहून जात नाही. ते नैसर्गिकरीत्या अडवलं जातं, मुरवलं जातं.

पान, सिगारेट, तंबाखू, गुटखा या सगळ्याला गावात बंदी आहे. संपूर्ण नशाबंदी!

गावातल्या सगळ्या घरांना सारखा रंग. प्रत्येक घरावर घराच्या मालकाचं नाव सुंदर अक्षरात लिहिलेलं. गावातले रस्ते सिमेंट काँक्रिटचे प्रत्येक घराला स्वतंत्र शौचालय. शासनाचे ग्रामस्वच्छतेचे सगळे पुरस्कार या गावाला मिळाले नसते, तरच नवल!

गावातल्या महिला कुंकणी वापरून स्वयंपाक करत नाहीत, त्यांच्या दिमतीला १३० बायोगॅस आहेत. गावाचं स्वतःचं देखणं मंगल कार्यालय आहे.

गावातली जमीन किंवा घर बाहेरच्या माणसाला विकण्याची परवानगी नाही. जमीन विकत घ्यायची एखादयाची क्षमता नसेल तर गावातले चार शेतकरी त्याला मदत करतात. 

संपूर्ण गाव साक्षर आहे. गावात टुमदार शाळा आहे. शाळेला भव्य पटांगण आहे, स्टेज आहे. शाळेच्या भिंती माहिती, चित्र, सुविचारांनी नटल्या आहेत. शाळेच्या आवारातच शाळेचं स्वयंपाकघर आहे. शाळेच्या भिंतीवर सोमवार ते शनिवार दिला जाणारा मेन्यू (त्यातील पौष्टिक घटकांसह!) लिहिलेला असतो. एका भिंतीवर शाळेचा नकाशा आहे. मुला-मुलींसाठी वेगवेगळी शौचालय आहेत. त्यावर पाणी टाकलं ना? अशी विचारणा आहे. अपंग मुलांसाठी वेगळ्या शौचालयाची देखील सोय आहे. 

शाळेतील उपस्थिती व निकाल १०० टक्के आहे. प्रत्येक वर्गाला ग्रामपंचायती तर्फे पावडर, तेल, साबण व नेलकटरचं एक 'किट' देण्यात येतं.

विशेष म्हणजे संपूर्ण गावाचा एकच गणपती असतो. गावातले बरेचसे रस्ते गावकऱ्यांनी श्रमदानातून बांधले आहेत.

गावात येणाऱ्या नव्या सुनेचं एच. आय. व्ही. सर्टिफिकेट ग्रामपंचायतीत सादर करण्याची सक्ती आहे. गावात एकही दवाखाना नाही. कारण कोणी आजारीच पडत नाही; कारण स्वच्छता आणि आरोग्य यांचा परस्परसंबंध गावकऱ्यांनी ओळखलाय. 

सरपंच पोपटराव पवार, त्यांचे ग्रामस्थ सहकारी यांनी या गावात चमत्कार घडवून आणला. अर्थात एका रात्रीत होणारा हा बदल नाही. बदलामुळे होणारे चांगले परिणाम सर्वांनाच हवेहवेसे वाटतात; परंतु ही बदल प्रक्रिया खूप संघर्षाची आणि तापदायक असते. पोपटराव आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी हे बदल घडवून आणण्यासाठी किती त्रास सहन केला असेल बरं?

आपला देश फक्त गप्पा मारून महासत्ता होणार नाही. त्यासाठी प्रत्येक गावात पोपटराव पवारांसारखे तन, मन, धन अर्पण करणारे कार्यकर्ते तयार व्हावे लागतील.

अशा या आदर्श हिवरे बाजार या गावातील २३० कुटुंबापैकी ६० कुटुंब करोडपती आहेत. 

 इथल्या नागरिकांची महिन्याची सरासरी कमाई आहे ३०,००० रु. चला, या आदर्श गावाचा आपणही आदर्श घेऊया. आणि ही हिवरे बाजार हे काल्पनिक गाव नाही बरं का... तुम्हीही या गावाला भेट देऊ शकता!

Prasang lekhan in Marathi प्रसंग लेखन मराठी नमुना for Students

Prasang lekhan in Marathi प्रसंग लेखन मराठी नमुना for Students

Prasang lekhan in Marathi Language: In this article "प्रसंग लेखन मराठी नमुना", "Prasang lekhan Marathi Namuna" for students of class 5, 6, 7, 8, 9, and 10.

Prasang lekhan in Marathi प्रसंग लेखन मराठी नमुना for Students

आपण पाहिलेल्या एखाद्या दृश्याचे, व्यक्तीचे, वास्तूचे किंवा प्रसंगाचे चित्र वाचणाऱ्यांसमोर हुबेहूबपणे शब्दांत रेखाटणे. सूक्ष्म निरीक्षणाशिवाय वर्णन रसपूर्ण कसे होईल? 

अशा निबंधात प्रसंगाचे केवळ बाह्यवर्णन करणे अपेक्षित नसते तर त्या प्रसंगातून बघणाऱ्या व्यक्तीच्या मनात कोणत्या भावना निर्माण झाल्या, कोणते विचार आले याचेही वर्णन करणे अपेक्षित आहे. 

अर्थात त्या विशिष्ट प्रसंगाचा बघणाऱ्याच्या मनावर नेमका काय परिणाम झाला याचा समावेश निबंधात केल्याशिवाय निबंध वाचनीय होऊ शकत नाही. 

निबंध वाचणाऱ्याच्या डोळ्यासमोर तो प्रसंग साक्षात उभा करण्याचे सामर्थ्य अशा लेखनात हवे. उदा. तुमचा निबंध स्पर्धेत प्रथम क्रमांक आला आहे असे समजून निबंध लिहा.

अशी झाली माझी फजिती!

तो दिवस मी कधीच विसरू शकणार नाही. त्या दिवशी शाळेत लोकमान्य टिळकांच्या पुण्यतिथीनिमित्त कार्यक्रम ठरला होता. एक ऑगस्ट! आम्ही बऱ्याच मुलांनी वक्तृत्व स्पर्धेत भाग घेण्यासाठी आमच्या वर्गशिक्षकांकडे नावे दिली होती, रुबाब दाखवायचा म्हणून! खरं तर मी पहिल्यांदाच अशा स्पर्धेत उतरणार होतो. मित्रांनी आग्रह केला म्हणून घेतला भाग! 

आदल्या रात्री झोपच लागली नाही. माझी आठवडाभर भाषणाची तयारी जोरात चालू होती. संध्याकाळी मैदानावर खेळायला मी जात नव्हतो, का? तर पाठांतर! आठवडाभरात इतर सर्वच गोष्टी म्हणजे घरचा अभ्यासही टाळत होतो, का? तर भाषण करताना चुकू नये म्हणून!

चला, सकाळी उठल्यावर आईला एकदा भाषण म्हणून दाखवले की झाले! किती आश्चर्यचकित होईल ती! गेला आठवडाभर मी सतत (अभ्यासाचं सोंग घेऊन) भाषण पाठ करत होतो, हे तिला काय ठाऊक? तिला सुखद धक्का दयायचा होता ना मला!

रात्र तर मी तळमळूनच काढली. कधी एकदा सकाळ होतेय, असं झालं होतं. सकाळी उठल्या-उठल्या आईला मी म्हटलं, "आई, तुला एक गंमत म्हणून दाखवायची आहे, बस ना इथे." आईची सकाळ तर केव्हाच उजेडली होती. भराभरा तिचा कामासाठी हात चालू होता. ती म्हणाली, "आत्ता? अरे ही वेळ आहे का तुझ्याजवळ बसायची? ए नाही हं, मला खूप कामं आहेत.

तू काल रात्रीच का नाही मला गंमत म्हणून दाखवलीस? आत्ता मला वेळ नाही. आपण आज रात्री तुझी गम्मत नक्की ऐकूया!"

ए “आई, असं काय गं करतेस?" माझा चेहरा रडकुंडीला आला होता. माझ्या डोळ्यातलं पाणी पाहून ती विरघळली. ती खुर्चीवर बसणार इतक्यात आमच्या शेजारच्या काकू काहीतरी (विरजण म्हणतात त्याला!) मागायला आल्या. त्यांच्याशी बोलता-बोलता आईची सकाळच्या महत्त्वाच्या वेळेतली चांगली पाच मिनिटे खर्च झाली. काकू गेल्यावर दार बंद करतानाच आई मला म्हणाली, "अवि, आता माझ्याजवळ अजिबात वेळ नाहीये. संध्याकाळी मात्र तुझं मी ऐकेन हो!" 

आता मलाही राग आला होता. “काही नको ऐकू माझं.” असं मी म्हटलं आणि रागारागानं आवरून शाळेत गेलो. हजेरी झाल्यावर स्पर्धेत भाग घेतलेल्या आम्हा मुलांना शाळेच्या पटांगणावर बोलावलं. रांगेत बसवून घेतलं. पटांगणावर इतर वर्गातील विद्यार्थी श्रोते होते. प्रमुख पाहुणे म्हणून आमचे मा. मुख्याध्यापकच होते. लो. टिळकांची आणि लोकशाहीर अण्णाभाऊ साठे यांची जयंती म्हणून त्यांचाही फोटो हार घालून विचारमंचावर एका खुर्चीवर ठेवला होता. टेबल, खुळ मांडल्या होत्या. शिक्षकही हजर होते. दोन्ही फोटोंना मी नमस्कार केला. 

आमचे जाधव सर सूत्रसंचालन करत होते. दोन-तीन मुलांच्या भाषणांनंतर माझे नाव पुकारले गेले. जाम टेंशन आले होते. धडधडत्या मनाने मी विचारमंचाच्या पायऱ्या चढलो. मुख्याध्यापकांकडे पाहिले, त्यांनी हसून माझं स्वागत केलं. मी माईक हातात घेतला आणि समोर नजर टाकली तर तीन-चारशे विद्यार्थ्यांचे डोळे माझ्यावर रोखलेले. बाप रे! माझ्या तोंडून शब्द बाहेर पडेच ना? मी भीतीने डोळे गच्च मिटले आणि भाषणाला सुरुवात केली. “आज एक ऑगस्ट, लोकमान्य टिळकांची जयंती." असं म्हटलं आणि एकच हशा ऐकू आला. मला एकदम

ओशाळल्यासारखं झालं. पुण्यतिथीऐवजी मी जयंती म्हटलं होतं. मी माझे भाषण थांबवले. एवढ्यात मुख्याध्यापक मला म्हणाले, प्रयत्न करणारेच चुका करतील ना? घाबरू नकोस! तू भाषण पाठं केलं आहेस ना असं म्हणत सरांनी माझ्या पाठीवरून हात फिरवला. मला धीर आला, मी पुन्हा नव्याने न चुकता पाठ केलेलं भाषण धाडधाड म्हणून टाकलं. टाळ्यांचा कडकडाट झाला. विचारमंचावरील माझे सर्व शिक्षकही टाळ्या वाजवत होते.

माझा भाषणात नंबर आला नाही; पण मुख्याध्यापक सरांनी मला त्यांच्याजवळचं फूल दिलं आणि शाबासकीही! अशी झाली माझी फजिती!

स्वच्छ सुंदर शाळा 

विविध स्पर्धांचे नियोजन होऊन एकेका शिक्षकावर ती जबाबदारी सोपवण्यात आल्याने शिक्षकांचाही आत्मविश्वास वाढला. विविध परीक्षांना बसलेल्या विद्यार्थ्यांना त्यांनी मार्गदर्शन केले. वर्ग सजावट झाली, सुविचारांनी फळे सजले. काचपेट्यांमध्ये सुंदर चित्रे (विद्यार्थ्यांनी काढलेली!) नटली. 

शाळेत नियमित येणाऱ्या, गुणी विद्यार्थ्यांचा प्रार्थनेच्या वेळी आवर्जून उल्लेख होऊ लागला. अप्रगत विद्यार्थ्यांसाठी, शाळेच्या वेळेच्या व्यतिरिक्त वेळ देऊन शिक्षक खास प्रयत्न करू लागले. तसे वर्षभरच आमचे शिक्षक इ. १०वीच्या विद्यार्थ्यांना शाळा भरण्यापूर्वी तासभर विशेष मार्गदर्शन करतातच. गेल्या १० वर्षांपासून हे प्रयत्न होत आहेत. त्याचे चांगले परिणामही दहावीच्या निकालावर दिसून आले आहेत. 

मातृभाषेचे महत्त्व वाढवण्याच्या दृष्टीने मिलिंद सोनार यांनी रचलेली प्रतिज्ञा आवर्जून म्हणण्याचा प्रघात मा. मुख्याध्यापकांनी सुरू केला. दररोज आमचे शिक्षक मूल्यसंस्कार जपणाऱ्या गोष्टी (रोज एकजण) सांगतात. वाचनाची आवड विद्यार्थ्यांमध्ये निर्माण व्हावी म्हणून पुस्तकपेटी तयार केली, जी आमच्या ऑफ तासाला न कंटाळता वर्गात आणली जाते. मुले ही पुस्तके आवडीने वाचतात. शाळा सुटल्यावर एका जिन्याने मुले आणि एका जिन्याने मुली बडबड न करता हात मागे बांधून ओळीत, शिस्तीने उतरू लागले. अर्थात या सर्व गोष्टींसाठी शाळेतील प्रत्येक शिक्षकांना लक्ष घालावेच लागले. या सर्व गोष्टींवर मा. मुख्याध्यापकांची प्रेमळ; पण करडी नजर असे. 

सफाई कर्मचारी, शिपाई आणि रखवालदार यांनाही आपापल्या कामाचा भाग समजावून दिल्याने त्यांनीही मनापासून काम केले. 

या सर्वांचा परिणाम म्हणजे आमच्या शाळेला मिळालेले प्रथम क्रमांकाचे बक्षीस. पण मित्रांनो, मला एक गोष्ट या ठिकाणी आवर्जून सांगाविशी वाटते की, आज शाळेतील प्रत्येकालाच आपली जबाबदारी कळली आहे. त्यामुळे यावर्षीही विशेष प्रयत्न न करताच आम्ही बक्षीस मिळवू. कारण लागलेली शिस्त आम्ही बिघडू देणार नाही असा विश्वास आमच्या प्रत्येकाच्या मनात आहे. विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासाकडे लक्ष देणाऱ्या आमच्या शालेय प्रशासनाचे कौतुक झाले नसते तरच आश्चर्य!


Monday, 19 October 2020

Marathi Essay on "Jan seva hich ishwar seva", "जनसेवा हीच ईश्वरसेवा मराठी निबंध" for Students

Marathi Essay on "Jan seva hich ishwar seva", "जनसेवा हीच ईश्वरसेवा मराठी निबंध" for Students

Jan seva hich ishwar seva Essay in Marathi: In this article "जनसेवा हीच ईश्वरसेवा मराठी निबंध", "Jan seva hich ishwar seva Marathi Nibandh" for students of class 5, 6, 7, 8, 9, and 10.

Marathi Essay on "Jan seva hich ishwar seva", "जनसेवा हीच ईश्वरसेवा मराठी निबंध" for Students

Marathi Essay on "Jan seva hich ishwar seva", "जनसेवा हीच ईश्वरसेवा मराठी निबंध" for Students

चंदन जणू दुसऱ्याकरिता झिजण्यासाठीच जन्माला येत असावं. ते स्वतः झिजतं आणि इतरांना आनंद देतं.

समाजातही अशा कित्येक महान विभूती आहेत ज्यांनी दुसऱ्यांसाठी जगण्यातच समाधान मानलं.

क्रांतिकारकांनी आपला देह समाजाला सुख मिळावं म्हणून स्वातंत्र्यासाठी अर्पण केला.

समाजसेवक आमटे कुटुंबीय, कोल्हे कुटुंबीय, अभय बंग, मदर तेरेसा, सिंधूताई सपकाळ ही नावे तर सर्वश्रुतच आहेत; पण देशासाठी लढणारे, देशाचे संरक्षण करणारे, तिन्ही दलांतील लोकही ईश्वर सेवाच करतात ना! आपले कर्म प्रामाणिकपणे करणारी ही माणसे आपल्या कार्यातून जनसेवा, पर्यायाने ईश्वर सेवाच करतात!

देवळात तासन्तास देवपूजेत व्यस्त राहणारी, मूर्तिपूजेला महत्त्व देणारी, देवाच्या दर्शनासाठी संकष्टी/ अंगारकीला मैलभर रांगेत उभं राहण्यात समाधान मानून आपला अमूल्य वेळ वाया घालवणारी माणसे पाहिली की, वाटते या लोकांना ईश्वर समजलाच नाही.

'शोधिसी मानवा, राऊळी-मंदिरी

नांदतो देव हा आपुल्या अंतरी' 

माणसात देव पहावा. गरजवंताला मदत करावी. तिरुपती बालाजी मंदिरात कोट्यवधी रुपयांचे सोने जमा होते, तर गरीब शेतकरी बियाणांसाठी पैसा नाही म्हणून आत्महत्या करून जीवन संपवतो. 'नाम' सारख्या संस्था आता पुढे होऊन समाजातील उपेक्षित, दुर्लक्षित घटकांकडे मायेने पाहतो आहे. आपणही त्यांना जमेल तशी मदत करायला हवी.

परमेश्वराचा अंश प्रत्येक सजीवात बसतो. आज अनेक व्याधिग्रस्त लोक, ज्यांना कुणी नाही ते सरकारी दवाखान्यांत मरणाची वाट पाहत जीवन कंठत असतात. अशांना आपण मदत करू शकतो.

पूरग्रस्त, दुष्काळग्रस्त लोकांना मदत करणे ही ईश्वर सेवा.

माळीण गावात डोंगर खचला, संपूर्ण गाव मातीच्या ढिगाऱ्याखाली गाडले गेले. उत्तरांचलमध्ये ढगफुटी झाली. अशा वेळेला संपूर्ण देशभरातून त्यांना मदत पाठवली ही झाली ईश्वरसेवा. थोर विचारवंत, थोर साहित्यिक, थोर संशोधकही आपले उभे आयुष्य जनसेवेसाठीच खर्च करतात.

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर, स्वातंत्र्यवीर सावरकर, महर्षी कर्वे, लो. टिळक, सावित्रीबाई फुले इ. थोर विभूती त्यांच्या समाजकार्याच्या व्रतामुळेच या जगातून गेल्या असल्या तरी त्यांच्या पवित्र कार्याचे आपल्याला विस्मरण होत नाही. त्यांच्या कार्याने त्या अजरामर राहतात. म्हणूनच आजही सगळा गाव स्वतः स्वच्छ करणारे गाडगेबाबा ‘स्वच्छता अभियान' करताना डोळ्यासमोर येतात. चंदन होण्यातच जीवनाची सार्थकता आहे.

'मधुबन खुशबु देता है,

सागर पानी देता है, 

जीना उसका 'जी' ना है,

जो औरों को जीवन देता है! 

व्यसनमुक्तीसाठी अवघे आयुष्य समर्पित करणारे अवलिया व्यक्तिमत्त्व डॉ. अनिल अवचट यांची ही ईश्वर सेवाच ना!

डॉ. रघुनाथ माशेलकरांनी 'नाम' ही आता केवळ संस्था न राहता एक व्यापक चळवळ झाली आहे, असे गौरवोद्गार काढून सामाजिक सेवेचं मूल्य समाजापुढे मांडलं. एक आदर्श या 'नाम'ने समाजासमोर ठेवला.

Marathi Essay on "Me Fala Boltoy", "मी फळा बोलतोय मराठी निबंध", "Fulache Manogat Marathi Nibandh" for Students

Marathi Essay on "Me Fala Boltoy", "मी फळा बोलतोय मराठी निबंध", "Fulache Manogat Marathi Nibandh" for Students

Me Fala Boltoy Essay in Marathi: In this article "मी फळा बोलतोय मराठी निबंध", "Fulache Manogat Marathi Nibandh" for students of class 5, 6, 7, 8, 9, and 10.

Marathi Essay on "Me Fala Boltoy", "मी फळा बोलतोय मराठी निबंध", "Fulache Manogat Marathi Nibandh" for Students

Marathi Essay on "Me Fala Boltoy", "मी फळा बोलतोय मराठी निबंध", "Fulache Manogat Marathi Nibandh" for Students
मुलांनो, शाळेत तुमचं स्वागत करण्यासाठी छान चित्र, सुविचार लिहिला जातो. काळ्याकुट्ट माझ्या अंगावर रंगीत खडूने आकर्षक, सुंदर हस्ताक्षरात तुमचे शिक्षक तुमचं स्वागत करायला सज्ज होतात. आईचं बोट धरून आलेले तुम्ही थोड्याच दिवसात शाळेत रमता. 
गणिताच्या तासाला तुमच्या सरांचं माझ्याशिवाय पान हालत नाही. चित्रकला हा काय तोंडी शिकवायचा विषय आहे का? तुमचे चित्रकलेचे सर किती कमी वेळात तुमच्या समोर छानसं चित्र रेखाटतात. तुमची सेवा करण्याची संधी मला मिळते म्हणून मी अगदी खूश असतो. वर्षातून एकदा तरी मला रंग देऊन चकचकीत करतातच!
मधल्या सुट्टीत तर माझ्या अंगावर रेघोट्या काढणारी काही मुलं पाहिली की, मात्र मला राग येतो बरं का! काही हुशार मुलं गणितं सोडविण्यासाठी जेव्हा माझ्याजवळ येतात तेव्हा मला आनंदच होतो.
गुरुपौर्णिमा, शिक्षक दिन, वाढदिवसाच्या शुभेच्छा देण्यासाठी तुम्ही माझा छान वापर करता. आणि हो, वर्गात शिक्षक नसताना वात्रट बोलणाऱ्या मुलांची नावं पण तुम्ही माझ्या अंगावरच तर लिहिता. शाळेतील प्रत्येक वर्गात मला मानाचं स्थान असतं. माझ्याशिवाय शाळा अपूर्णच! शाळेच्या व्हरांड्यातील प्रत्येक भिंतीवरील फळ्यावर सुविचार, बातम्या, कविता, चित्रं यांनी सुशोभित करून तुम्हीच शाळेची शोभा वाढवता.. 
दररोज वर्गशिक्षक वर्गात आल्यावर रोजची तुमची हजेरी माझ्या उजव्या कोपऱ्यात लिहून, मग विषयाचं नाव लिहून शिकवायला सुरुवात करतात.
ऑफ तासाला शब्दांच्या स्पेलिंगच्या भेंड्या फळ्यावर खेळणं हा तर तुमचा आवडता छंद; शिवाय तुमच्या मॅडमही तुम्हाला फळ्यावर लिहिण्यासाठी जवळ बोलवतातच की! परवा नाही का, मॅडमनी लेखकाचं नाव लिहिलं आणि तुम्हाला धड्याचं नाव विचारलं ! मजा आली ना, तो खेळ खेळताना! प्रत्येक वर्गात सुविचार लिहायचा. एक बातमी सांगायची असं तुम्हाला वर्गशिक्षकांनी ठरवूनच दिलंय ना!
माझी आणि डस्टरची दोस्ती आहे बरं का! किती प्रेमानं, मायेनं तुम्ही माझ्या अंगावरून डस्टरचा हात फिरवता. त्याचा मला स्पर्श झाला की, होत्याचं नव्हतं होतं अगदी आणि पुन्हा नव्यानं मी कामासाठी तयार होतो. 

Sunday, 18 October 2020

Marathi Essay on "Autobiography of a student", "मी विद्यार्थी बोलतोय मराठी निबंध", "Mi Vidyarthi Boltoy Marathi Nibandh" for Students

Marathi Essay on "Autobiography of a student", "मी विद्यार्थी बोलतोय मराठी निबंध", "Mi Vidyarthi Boltoy Marathi Nibandh" for Students

Essay on Autobiography of a student in Marathi: In this article "मी विद्यार्थी बोलतोय मराठी निबंध", "Mi Vidyarthi Boltoy Marathi Nibandh" for students of class 5, 6, 7, 8, 9, and 10.

Marathi Essay on "Autobiography of a student", "मी विद्यार्थी बोलतोय मराठी निबंध", "Mi Vidyarthi Boltoy Marathi Nibandh" for Students

Marathi Essay on "Autobiography of a student", "मी विद्यार्थी बोलतोय मराठी निबंध", "Mi Vidyarthi Boltoy Marathi Nibandh" for Students
मी राधा किसन जाधव. मी इयत्ता ५ वी अ मध्ये शिकत आहे. मी या वर्गाची वर्गप्रतिनिधी आहे. जूनमध्ये आमच्या वर्गशिक्षकांनी निवडणूक घेतली. मुलींनीच मला निवडून दिलं. वर्गात शिक्षक नसताना वर्ग शांत ठेवण्याची माझी जबाबदारी असते. मी वर्ग शांत तर ठेवतेच; पण मराठीच्या तासापूर्वी आम्ही मुली कविता म्हणतो, तर गणिताच्या तासापूर्वी पाढे पाठ करतो. दोन तासिकांमधला वेळ फळ्यावर इंग्रजी स्पेलिंग्ज लिहून घेणे, मराठी वाक्प्रचार पूर्ण करणे, म्हणींचा अर्थ सांगणे असे खेळही शांतपणे खेळतो. वर्गात वर्गशिक्षक येण्यापूर्वी मी रोजचा दिनांक, वार आणि एक सुविचार लिहिते. त्या सुविचाराचा अर्थ आमच्या मॅडम आम्हाला सांगतात. माझ्याकडे तर सुविचारांची छान वहीच आहे.
बऱ्याचदा शिक्षक मला इंग्रजीचे निबंध फळ्यावर लिहून दयायला सांगतात. माझे हस्ताक्षर चांगले आहे आणि मी वर्गप्रतिनिधी असल्याने मुलींच्या गृहपाठाच्या वह्या गोळा करण्याचे कामही करते. 
मुलींना काही अडचण असेल तर त्या मला सांगतात आणि मग मी आमच्या मॅडमना सांगून ती अडचण दूर केली जाते. माझ्या सगळ्या मैत्रिणी चांगल्या आहेत. त्यांचे मला चांगले सहकार्य मिळते. मी वर्गप्रतिनिधी म्हणून 'भाव' खात नाही. 
वेगवेगळ्या स्पर्धांमध्ये मी नेहमी भाग घेते. वर्ग सजावटीतही आमच्या वर्गाचा प्रथम क्रमांक असतो. आमचा वर्ग आदर्श वर्ग राहावा म्हणून प्रयत्न करते. माझा अभ्यास वेळेत पूर्ण असतो. म्हणूनच मी सगळ्यांची लाडकी विद्यार्थिनी आहे. मला शाळेत जायला खूप आवडते.
Marathi Essay on "Save Water", "पाणी वाचवा जीवन वाचवा निबंध", "Pani vachava Jivan vachava Nibandh" for Students

Marathi Essay on "Save Water", "पाणी वाचवा जीवन वाचवा निबंध", "Pani vachava Jivan vachava Nibandh" for Students

Essay On Save Water In Marathi: In this article "पाणी वाचवा जीवन वाचवा मराठी निबंध", "Pani vachava Jivan vachava Nibandh in Marathi" for students of class 5, 6, 7, 8, 9, and 10.

Marathi Essay on "Save Water", "पाणी वाचवा जीवन वाचवा मराठी निबंध", "Pani vachava Jivan vachava Nibandh" for Students

Marathi Essay on "Save Water", "पाणी वाचवा जीवन वाचवा मराठी निबंध", "Pani vachava Jivan vachava Nibandh" for Students
पाण्यासाठी, पाण्याच्या थेंबासाठी विहिरीजवळ शेकडो माणसे खोल गेलेले विहिरीतील पाणी काढण्याचा प्रयत्न करत आहेत. अनेक गावांमध्ये टँकरने पाणी विहिरीत सोडले जाते आणि मग तेथील लोक पोहरा घालून ते पाणी उपसतात. उन्हाळ्यात अनेक ठिकाणी हे दृश्य पहायला मिळते. पाण्यासाठी दाही दिशा...
पाणी म्हणजे जीवन! पाण्याशिवाय जीवन केवळ अशक्य!
वास्तविक निसर्ग आपल्याला भरभरून पाणी देत असतो. कधीमधी तो आपल्यावर रुसतोसुद्धा! अशावेळी आपल्याला पाण्यासाठी दाही दिशा फिरायची वेळ येते आणि डोळ्यात अक्षरशः 'पाणी' दाटते. 
पण ज्यावेळी निसर्ग पावसाच्या रूपाने पाणी देतो त्यावेळी पाण्याचा थेंब अन् थेंब आपण वाचवला, अडवला आणि जिरवला तरच अशी पाणी पाणी करत हिंडायची वेळ आपल्यावर येणार नाही. 
असं म्हणतात, भारताच्या दृष्टीने विचार केल्यास आपल्या देशात जेवढा पाऊस पडतो तो आपल्याला पुढील अडीच वर्षे पुरू शकतो. मग तरीही पाण्याची टंचाई का भासते?
फेब्रुवारी-मार्च सुरू झाला की, वर्तमानपत्रात रोज ‘राज्यात दुष्काळाचा कहर'! गावोगावच्या स्त्रियांची पाण्यासाठी मैलो गणतीची पायपीट! अशा बातम्या वाचून जनसामान्यांचे डोळे पाणवतात. 
विहिरी, तलाव आटतात. वाढत्या लोकसंख्येबरोबरच वाढत्या गतीने होणारे शहरीकरण, औद्योगिकीकरण आणि सुधारत जाणारे राहणीमान यामुळे समाजाची पाण्याची गरज जलद गतीने वाढत जाणार आहे. म्हणूनच पाण्याचे साठे वाढवणे व जमलेल्या पाण्याचा विवेकाने वापर करणे आपल्याच हातात आहे आणि आपण हे करू शकतो.
'पैसा वाचवणे म्हणजेच पैसा कमवणे, यासारखेच पाणी कमी वापरणे म्हणजेच पाणी वाचवणे होय. 
लोकांना जलसाक्षर करायला हवं. पाण्याची किंमत फक्त उन्हाळ्यात कळते, असं होता कामा नये. 
वृक्ष लागवडीचे प्रयोग (भविष्यासाठी) यशस्वी व्हायला हवेत.
“अडवा पाणी हावरटपणे, कर्तव्य आहे ते मुरविणे 
वापरा ते शहाणपणे, ही त्रिसूत्रीच थांबवेल टंचाईचे रडगाणे." 
नाहीतर मिरजेहून दरवर्षी लातूरला रेल्वेने 'जलदूत' पाठवण्याची वेळ येईल.

Saturday, 17 October 2020

Marathi Essay on "Working Parents", "आई आणि बाबा, दोघांनी नोकरी करावी का मराठी निबंध for Students

Marathi Essay on "Working Parents", "आई आणि बाबा, दोघांनी नोकरी करावी का मराठी निबंध for Students

Essay on Working Parents in Marathi: In this article "आई आणि बाबा, दोघांनी नोकरी करावी का मराठी निबंध", "working parents essay in marathi" for students of class 5, 6, 7, 8, 9, and 10.

Marathi Essay on "Working Parents", "आई आणि बाबा, दोघांनी नोकरी करावी का मराठी निबंध for Students

Marathi Essay on "Working Parents", "आई आणि बाबा, दोघांनी नोकरी करावी का मराठी निबंध for Students

कुटुंब म्हणजे नागरीकरणाच्या प्रक्रियेचा केंद्रबिंदू होय.' नवजात शिशूला माणूस म्हणून घडविण्याची सुरुवात कुटुंबातून होते. प्रत्येक मूल आपापल्या कुटुंबातून कळत न कळतपणे अनेक गोष्टी घेऊन वाढत असते. घरातल्या व्यक्तींच्या संस्कारांतून मूल घडत असते. पूर्वीच्या काळात हा महत्त्वाचा संस्कार असायचा आईचा; मात्र जग जसे बदलत गेले तसे या आईच्या भूमिकेला इतर जबाबदाऱ्यांचे पदर येत गेले.

नवनवीन आव्हाने स्वीकारताना कुटुंबप्रमुख म्हणून पुरुषांचा सहभाग नेहमीच कुटुंबकेंद्री नव्हता. 

घर म्हणजे नुसत्या चार भिंती अन् छप्पर असे नव्हे! तर घर म्हणजे कुटुंबाचा बिनशर्त पाठिंबा, नात्यांची ऊब आणि आपली हक्काची जागा. 

आजच्या विभक्त किंवा एकल कुटुंबात स्वतःचे करिअर, नोकरी व मुलांची जबाबदारी एकाच वेळी समर्थपणे पेलण्याचे आव्हान जोडप्यासमोर आहे. जबाबदार पालक होण्यासाठी, मुलांना देण्यासाठी, त्यांच्याजवळ असण्यासाठी जो वेळ हवा, जे संस्कार हवेत ते देण्यात आजची कुटुंबे कमी पडतात का?

आई-बाबा ऑफिसला किंवा कामाला गेल्यावर त्यांच्या अनुपस्थितीतील 'घर' मुलांना पुरेसे संस्कारक्षम वातावरण देऊ शकते का? आणि नसेल तर कोणती पर्यायी मूल्यव्यवस्था आपण समाज म्हणून उभी केली आहे?

अनेकदा मुला-मुलींना वाईट संगत लागल्यास त्यांच्या पालकांचा हमखास उद्धार होतो; पण आजच्या रॅटरेसमध्ये अडकलेले वडील व करिअर-घर यांच्या कचाट्यात सापडलेली आई आणि अति आधुनिक जगात वावरणारी मुले आणि त्यांच्या तुलनेत त्यांच्या जगाची फारशी माहिती नसलेले त्यांचे पालक हा दुसरा वर्ग. म्हणूनच आजच्या कुटुंबातील पालकांनी अंतर्मुख होण्याची गरज आहे.

आई आणि बाबा ही संसाररथाची दोन चाकं आहेत. मध्यमवर्गीय घरातील (स्त्री) आई घराबाहेर पडली, तीच मुळी कुटुंबाला आर्थिक हातभार लावता यावा म्हणून! शिक्षण असल्याने तिला नोकरी करणे जमले. आर्थिक स्तर उंचावणे, पैसा मिळवून मुलांना उच्चशिक्षण द्यावे. पैशामुळे समाजातील प्रतिष्ठा वाढावी. (या खोट्या समजुतीमुळे!) तसेच महागाईने त्रस्त झाल्याने, स्वप्नांची उंची वाढल्याने, स्वतःला सिद्ध करावे अशा अनेक गोष्टींमुळे तिने उंबऱ्याबाहेर पाऊल टाकले. प्रत्येकाला सुखी आणि आनंदी जीवन जगायचा हक्क आहे, हे मान्य! 

आईची कुटुंबातील भूमिका आतापर्यंत खूप महत्त्वाची होती आणि राहणारच आहे; परंतु आताच्या या सामाजिक बदलात बाबांची भूमिकाही महत्त्वाची ठरणार आहे. माझ्या मुलांच्या जडणघडणीत 'माझा मोलाचा वाटा असायला हवा' ही मानसिकता निर्माण होणं आवश्यक आहे. बायकोच्या जबाबदाऱ्या, तिला समजून घेणं, तिला 'स्पेस' देणं आता पुरुषाला जमायला हवं.

निम्नवर्गातील 'स्त्री'ला/ आईला तर 'चॉइस'च नाही. कारण त्यांनी काम केले नाही तर रात्री 'चूल' पेटेल की नाही, ही शंका. कारण त्यांचे पुरुष दिवसभर कष्ट तर करतात; पण बऱ्याच जणांना वेगवेगळी व्यसनेही असतात. त्यामुळे आपल्याला 'आपल्या' घरी बायको-मुले आहेत, त्यांची जबाबदारी आपल्यावर आहे, संसार आपला आहे. याची जाणीवही नसते. 

मुलांना शाळेत घालणे, त्यांचे गणवेश, पाठ्यपुस्तके, वह्या, शिकवण्या, शाळेची फी आणि घरातील सर्वांची पोटे सांभाळणे, यासाठी ती आई निरक्षर असली तरी शारीरिक कष्ट करून आपला संसार सांभाळते. तिला 'संस्कार' शब्दच माहीत नाही.

हो पण आज आपल्या पाल्यासाठी गरज नसल्यास, उच्चशिक्षित स्त्रिया आपापल्या नोकऱ्या/करिअर सोडून घराकडे लक्ष देताना समाजात आढळतात. वृत्तपत्रांतून येणाऱ्या बातम्यांचा परिणाम समाजावर होतोच. आपल्या पाल्याचे काय चालले आहे? त्याचे मित्र-मैत्रिणी कोण? तो कोठे जातो? काय पाहतो? काय करतो? यावर एक जागरूक पालक म्हणून 'लक्ष' देता यावे हीपण गरज निर्माण झाली आहे. किशोरवयीन मुलांच्या समस्यांनी तर समाज हादरून गेला आहे. कारण काय चांगलं, काय वाईट याची समज आली नसल्यानं कितीतरी चुका त्यांच्या हातून घडतात. हे सांगणं/ समजावणं/ पटवून देणं हे शिवधनुष्य पेलण्यासारखं आहे. 

म्हणूनच आई आणि बाबा, दोघांनी नोकरी करावी का, हा प्रश्न प्रत्येक कुटुंबाने एकत्र बसून, चर्चा करून (त्यात पाल्यालाही सहभागी करून) एकमुखाने सोडवावा. तरच समाधानाने भरलेलं, आनंदी, कणखर घर आपल्याला समाजात दिसेल.

Marathi Essay on "MULYA SHIKSHAN", "मूल्य शिक्षण म्हणजे काय मराठी निबंध", "Mulya Shikshan Mhanje Kay in Marathi" for Students

Marathi Essay on "MULYA SHIKSHAN", "मूल्य शिक्षण म्हणजे काय मराठी निबंध", "Mulya Shikshan Mhanje Kay in Marathi" for Students

MULYA SHIKSHAN ESSAY IN MARATHI: In this article "मूल्य शिक्षण म्हणजे काय मराठी निबंध", "Mulya Shikshan Mhanje Kay in Marathi" for students of class 5, 6, 7, 8, 9, and 10.

Marathi Essay on "MULYA SHIKSHAN", "मूल्य शिक्षण म्हणजे काय मराठी निबंध", "Mulya Shikshan Mhanje Kay in Marathi" for Students

Marathi Essay on "MULYA SHIKSHAN", "मूल्य शिक्षण म्हणजे काय मराठी निबंध", "Mulya Shikshan Mhanje Kay in Marathi" for Students

मूल्यशिक्षण म्हणजे काय? लहानपणापासून आपले पालक (आई, वडील, आजी, आजोबा, काका, मामा, इ.), घरातील मोठे आपल्याला सतत काही ना काही सूचना करत असतात. उदा. असे वाग, असे करू नये, मोठ्यांना उलट उत्तरे देऊ नयेत, रांगेने चालावे, गडबड करू नका, सकाळी लवकर उठा, मित्रमैत्रिणींशी भांडू नका इ.

पण ते फक्त सूचना करून थांबत नाहीत, तर आपल्याला तसे वागायला लावण्याचाही प्रयत्न करतात. यालाच 'मूल्य' म्हणजे नैतिक शिक्षण देण्याचा प्रयत्न असतो तो! मूल्यशिक्षणाला 'संस्कार' असेही म्हणतात..

शाळेमध्ये पुस्तकातील पहिल्या पानावर असणारी प्रतिज्ञा आपण रोज म्हणतो. ती प्रतिज्ञा मूल्यशिक्षण देणारं एक उत्तम उदाहरण आहे.

प्रत्येक पालकाला आपल्या मुलांनी खूप शिकावं, त्याचं सर्वांनी कौतुक करावं, त्यानं नाव कमवावं. जगातील सर्व सुखे त्याला प्राप्त व्हावीत, त्याला आयुष्यात कोणत्याही अडचणी येऊ नयेत, त्याला दुःख होऊ नये आणि समजा अडचण आलीच तर त्याचा धैर्याने सामना करता यावा असं वाटत असतं. अपयशही पचवता यायला हवं. थोडक्यात काय तर, आपला पाल्य सर्वगुणसंपन्न व्हावा, असं त्यांना वाटतं.

समाजामध्ये व्यक्ती म्हणून वावरत असताना अनेक घटकांचा आपल्यावर परिणाम होत असतो. जसं की, आपले कुटुंबीय, मित्र-मैत्रिणी, शेजारी, शाळेतील शिक्षक, आपल्याला बातम्या देणारी दृक-श्राव्य साधने, आजूबाजूच्या परिसरात घडणाऱ्या घटना इ. 

प्रत्येक क्षणाला आपले मूल्यशिक्षण चालू असते. जेव्हा काही मूल्यांचा आपल्या मनावर खोलवर परिणाम होतो, त्याचा विसर पडत नाही तेव्हा त्या परिणामाला 'संस्कार' म्हणतात.

मूल्य कृतीतून व्यक्त व्हावे लागते तसेच ते सातत्याने व्यक्त व्हावे लागते. उदा. आपण एक दोनदा प्रामाणिकपणे वागलो आणि इतर वेळी अप्रामाणिक वागलो, तर आपल्यावर कोण विश्वास ठेवेल? खरे बोलणारा एकदा जरी खोटे बोलला तरी त्याच्यावर कोणी विश्वास ठेवणार नाही.

लहानपणी कुटुंबातून होणारे संस्कार अतिशय महत्वाचे असतात. लहान मूल हे ओल्या मातीच्या गोळ्याप्रमाणे असते. त्याला जसा 'आकार' देऊ तसे ते 'आकार' घेते. लहान मूल मोठ्यांचे अनुकरण करत असते. घरातील व्यक्ती एकमेकांशी कशा वागतात, कशा बोलतात या गोष्टी मुले त्यांच्या नकळत शिकत असतात. त्याचाच परिणाम मुलांच्या व्यक्तिमत्त्वावर होत असतो. मूल जन्मापासून कुटुंबाच्या सावलीत असते म्हणून कुटुंबातून सुरू होणारे संस्कार घेऊनच ते शाळेत प्रवेश करते.

शाळेतील त्याचे विश्व आता व्यापक होते. अत्यंत संवेदनक्षम व संस्कारक्षम वयात मूल शाळेत असते. शिक्षकांचे बोलणे, वागणे, विचार करणे असे विविधांगी मार्गदर्शन त्याला मिळून त्याच्यावर खोलवर परणाम होतो. सोबतच त्याचे सवंगडी, त्यांचे स्वभाव, वागणे तो पाहत असतो. शाळेत विविध थरांतील, जातिधर्मातील, प्रदेशातील, विविध भाषा बोलणारे विदयार्थी त्याला भेटतात. त्यांच्या चांगल्या-वाईट वागण्याचा परिणामही त्याच्यावर होत असतो.

शाळेत शिकवल्या जाणाचा विषयांतूनही तो घडतो. मराठीचे शिक्षक आपल्या प्रभावी शिक्षणातून त्याला साहित्यची गोडी लावू शकतात. पुढे भविष्यात तो उत्तम लेखक किंवा कवी होऊ शकतो. विज्ञान, भूगोल यासारख्या विषयांतून वैज्ञानिक दृष्टिकोन वाढीस लागतो. अशाप्रकारे प्रत्येक विषयाच्या अभ्यासामुळे जीवन जगण्याचे कोणते ना कोणते कौशल्य त्याला प्राप्त होते. आयुष्यातील, शाळेतील दहा वर्षे अतिशय महत्त्वाची आहेत; कारण ते आपल्या यशस्वी जीवनाचे इहा खांब आहेत, त्यावरच आपल्या भविष्याची इमारत भक्कमपणे उभी राहते.

Friday, 16 October 2020

Marathi Essay on "My Favourite Hobby Reading", "माझा आवडता छंद वाचन निबंध मराठी" for Students

Marathi Essay on "My Favourite Hobby Reading", "माझा आवडता छंद वाचन निबंध मराठी" for Students

My Favourite Hobby Reading Essay in Marathi Language: In this article "माझा आवडता छंद वाचन निबंध मराठी", "Maza Avadta Chand Vachan Marathi Nibandh" for students of class 5, 6, 7, 8, 9, and 10.

Marathi Essay on "My Favourite Hobby Reading", "माझा आवडता छंद वाचन निबंध मराठी" for Students

Marathi Essay on "My Favourite Hobby Reading", "माझा आवडता छंद वाचन निबंध मराठी" for Students

कोणाला पोस्टाची तिकिटे गोळा करण्याचा छंद असतो, तर कोणाला बसची किंवा लॉटरीची तिकिटे जमा करावीशी वाटतात. कोणी मोराची पिसे जमवतं, तर कोणी पिंपळपाने पुस्तकात ठेवून त्याची जाळी कधी होईल याची वाट पाहतो.

माझ्या एका मित्राला 'लोकमत' वृत्तपत्रातील सुविचार कापून .एका वहीत चिकटविण्याचा छंद आहे, तर दुसऱ्या मित्राला नामवंत खेळाडू, अभिनेते, कलाकार यांच्या स्वाक्षऱ्या घेण्याचा छंद आहे.

मला मात्र वाचनाचा छंद आहे. कधी बरं हा छंद मला लागला? हाँ! आठवलं. आम्ही पूर्वी दादरला राहत होतो ना, तिथे माझे दोन मित्र होते. राजेंद्र आणि सुरेंद्र, दोघे भाऊ भाऊ. त्यांच्या घरी एक काचेचं कपाट होतं. ज्यामध्ये खूप सारी पुस्तक खाकी कव्हर घालून ओळीनं ठेवलेली होती. त्यानंच मला एकदा सांगितलं की, त्यांचे आई, बाबा, आजोबा आणि त्या दोघांच्याही वाढदिवसाला आवर्जून दोन-दोन पुस्तकांची खरेदी होते. त्यामुळे त्यांच्याकडे इतकी पुस्तकं आहेत. 

मे महिना आणि दिवाळीच्या सुट्टीत आम्ही सर्वच मित्र दुपारच्या वेळेत त्यांच्या घरी बसून ती पुस्तकं वाचून काढायचो. परीकथा, विनोदी कथा, फास्टर फेणे, बालकथा, कुमार, चांदोबा अशी वेगवेगळी पुस्तकं आमचा वेळ छान घालवायची.

बघता बघता आम्हाला वाचनाचा छंद लागला. शाळा सुटल्यावरही आम्ही तासन्तास पुस्तकं वाचू लागलो. हळूहळू पु.ल.देशपांडे, आचार्य अत्रे, व. पु. काळे, प्रवीण दवणे, नरेंद्र जाधव यांचंही लिखाण मला खुणवू लागले. आपली मराठी भाषा 'इतकी समृद्ध आहे की, आपण कितीही वाचलं तरी साहित्य वाचन संपणारच नाही.

आपल्या मराठीला संतलेखनाची परंपरा आहे. संतांनी लिहिलेली अभंग, ओव्या, भारुडं आपल्याला जीवनात कसं वागावं ते सांगतात.

अनेक लेखकांची प्रवासवर्णनं आपल्याला देशोदेशीची सफर घडवून आणतात. व्यक्तिचित्रं वाचून व्यक्तीव्यक्तीमधील वेगळेपण, स्वभाववैशिष्ट्य समजतं. तर शिंपल्यातील मोत्यासारख्या पुस्तकांमधून आपल्या जनरल नॉलेजमध्ये भर पडते. काही गोष्टी, कथा, चुटकुले, विनोद, शब्दकोडी मनोरंजनाबरोबरच माहितीही देतात. काही आरोग्यविषयक सल्ला देणारी पुस्तकं तर काही कलागुणांचा विकास करणारी पुस्तकं असतात. शिवणकला, पाककला, हस्तकला, कशिदा वर्क, ओरीगामी शिकवणारी तर मेंदी, रांगोळीचे असंख्य नमुने पुस्तकांमधून दिसतात. देवांच्या कथा, कहाण्या, अध्यात्म, Art of Leaving, यश कसं मिळवाल?, ज्योतिषशास्त्र इ. विषयांवर मार्गदर्शक अशी अनेक पुस्तकं दुकानांमधून दिसतात. 

या माझ्या छंदामुळे झालं काय की, मी मैदानावर खेळायला मित्र नसले तरी घरी येऊन वेगवेगळी पुस्तकं वाचू लागलो. मी पुस्तकांच्या दुनियेत एवढा रमतो की, मला वेळेचं भानच राहत नाही. या छंदामुळे माझा खूप फायदा झाला. माझे विचार सुधारले त्यामुळे माझं निबंधलेखनही सुधारलं. लिखाणात मी निरनिराळ्या लेखकांचे दाखले देऊ लागलो. 

माझ्या या छंदाविषयी सर्वांना माहिती असल्यानं माझे नातेवाईक, मित्रमंडळी आणि आई-बाबाही मला वाढदिवसाला पुस्तकंच भेट देतात. श्यामची आई हे माझं आवडतं पुस्तक. आता तर मी ऐतिहासिक कादंबऱ्याही वाचू लागलोय. त्यावेळची युद्धे, युद्धातील सामग्री, योद्धे यांच्याबद्दल वाचताना मला खूप कुतूहल वाटतं. शिवाजी महाराजांच्या शौर्याच्या कथा अंगात वीररस निर्माण करतात.

वाचनामुळे आपल्या मनावर चांगला परिणाम होतो. मनाला आकार येतो. भूतदया शिकवणारी साने गुरुजींची कथा मला फार आवडली. मोठमोठ्या व्यक्ती कशा मोठ्या झाल्या, हे त्यांच्या आत्मचरित्रांतून समजतं. दहावीची परीक्षा संपल्यावर काय वाचायचं याची तर मी यादीच करून ठेवलीय; पण सध्या तरी फक्त अभ्यासाचीच पुस्तकं मी वाचतोय. कारण परीक्षा जवळ आलीये.

Marathi Essay on "Ganesh Utsav", "मला आवडलेला गणेशोत्सव मराठी निबंध", "Mala Avadlela Ganesh Utsav" for Students

Marathi Essay on "Ganesh Utsav", "मला आवडलेला गणेशोत्सव मराठी निबंध", "Mala Avadlela Ganesh Utsav" for Students

Mala Avadlela Ganesh Utsav Marathi Nibandh: In this article "मला आवडलेला गणेशोत्सव मराठी निबंध", "Essay on Ganesh Utsav in Marathi Language" for students of class 5, 6, 7, 8, 9, and 10.

Marathi Essay on "Ganesh Utsav", "मला आवडलेला गणेशोत्सव मराठी निबंध", "Mala Avadlela Ganesh Utsav" for Students

Marathi Essay on "Ganesh Utsav", "मला आवडलेला गणेशोत्सव मराठी निबंध", "Mala Avadlela Ganesh Utsav" for Students

जून महिना उजेडला की, आम्हा मुलांना शाळेचे वेध लागतात. कारण एप्रिल-मे महिन्यात भरपूर खेळून पोट भरलेलं असतं. वेगवेगळ्या क्लासना जाऊन कुणी पेटी-तबला वाजवायला, तर कोणी पोहायला शिकलेलं असतं. कोणी आपल्या आजोळी तर कोणी आई-बाबांसोबत प्रवासी कंपनीच्या ट्रीपला गेलेलं असत. त्या सगळ्या गमती-जमती आपल्या मित्र-मैत्रिणींना कधी एकदा सांगू असं होऊन जातं अगदी! 

नवीन वर्ग, नवीन वर्गशिक्षक, नवी पुस्तकं अशा नवनवीन गोष्टी आम्हा मुलांना भुरळ घालत असतात. मला मात्र नवीन वर्ष सुरू झालं की, येणाऱ्या सणांची जास्त उत्सुकता असते. गोकुळाष्टमी, राखीपौर्णिमा, गौरी-गणपती, नवरात्र मग दसरा-दिवाळी!

आमच्या कॉलनीमध्ये सगळे सण अतिशय उत्साहाने साजरे होतात. 'दहीहंडी'च्या दिवशी तर दोन दहीहंड्या बांधतात, एक दहीहंडी मुली फोडतात तर दुसरी दहीहंडी मुले फोडतात. आहे की नाही मज्जा?

तितक्याच उत्साहाने गणेशोत्सवही साजरा होतो. १५ ऑगस्टला राष्ट्रीयझेंडावंदन झालं की, लगेच आम्हा बालचमूंची बैठक होऊन गणेशोत्सवाची तयारी सुरू होते. त्या बैठकीत अर्थातच मोठ्यांचं मार्गदर्शन असतंच! कोणकोणते कार्यक्रम बसवायचे? गणपतीची मूर्ती, प्रसाद, वर्गणी किती घ्यायची? डेकोरेशन कसं करायचं? इ.इ. 

यंदा मी १० वीच्या वर्गात असल्यानं मी या गोष्टींमध्ये फारसा भाग घेऊ नये, असं माझ्या आई-पप्पांना वाटत होतं; पण मी त्यांना समजावलं की, या पाच-सात दिवसांचा माझ्या अभ्यासावर अजिबातच परिणाम होऊ देणार नाही, मग तर चालेल? मग मात्र मला घरून परवानगी मिळाली. 

आम्ही सर्वच मित्रांनी ठरवलं की, संध्याकाळी ७.३० ते ८.३० या वेळेत घरोघर जाऊन वर्गणी गोळा करायची जबाबदारी आपण घेऊया! कॉलनीतील ३०० घरे असणाऱ्या ८ बिल्डिंगमधील रहिवाशांना भेटून वर्गणी जमा करावी लागणार होती. आम्ही ८ मित्रांनी ती जबाबदारी घेतली. एक-एक इमारत एकेकाने करायची. जास्तीत जास्त वर्गणी गोळा करण्यासाठी अर्थातच 'कसब' लागणार होतं.

शाळा सुटल्यावर रोज तासभर आम्हा मित्रांची चर्चा व्हायची. मग आम्ही वर्गणी गोळा करायला इमारतींमध्ये शिरायचो. बऱ्याचदा अजून कोणी कामावरून आलेलं नसायचं, तर कोणी कामात असायचं. उद्या या, परवा या अशी उत्तरे ऐकायला मिळायची तर कोणी स्वखुशीनं, आपलेपणानं न कुरकुरता वर्गणी दयायचे. व्यक्ती तितक्या प्रकृती! एकदा तर एक काकू चक्क म्हणाल्या, अरे! आमच्या घरीपण गणपती बसतो ना! मग वेगळी वर्गणी कशाला? एवढे पैसे घेता त्याचा हिशोब देता का कधी?" त्यांचं म्हणणं मी ऐकलं आणि त्यांना म्हणालो, 'काकू एकन्एक पैशांचा हिशोब ठेवतो आम्ही! तुम्ही एकदा वेळ काढून या ना पहायला! नाहीतर असं करता का तुमच्या राजूला पाठवता का, आमच्याबरोबर?

सार्वजनिक गणेशोत्सवाच्या नावाखाली पैशांची उधळपट्टी होते, असं त्या म्हणाल्यावर मात्र मला वाईट वाटलं. “काकू, तुम्हाला वाटेल तेवढीच वर्गणी क्या; पण चांगल्या कामात खोडा घालू नका. अहो, त्या निमित्तानं आपण सगळे एकत्र जमतो सहा-सात दिवस! छान-छान कार्यक्रम आपल्या कॉलनीतील मुलं करतात. विविध गुणदर्शन दाखवण्याची त्यांना संधी मिळते. पाककलेचं कौशल्य पणाला लावून गृहिणी विविध खाद्यप्रकार करतात, छान रांगोळी काढतात, लहान मुलं विविध स्पर्धेत भाग घेऊन बक्षिसं मिळवतात. हे सगळं करत असताना 'एकी'ची भावना, देशप्रेम हे आपोआपच रुजत जातं. लोकमान्य टिळकांचा गणेशोत्सव सुरू करण्यामागे लोक एकत्र यावेत, हाच हेतू होता ना!"

अशा रीतीने वर्गणी गोळा करण्याचं धनुष्य आम्ही मित्रांनी पेललं. आता वेगवेगळ्या समितींनीही आपापली कामं करायला सुरुवात केली होती. सांस्कृतिक कार्यक्रम बसवण्यात मुली व महिला वर्ग दंगून गेला होता. मांडव, स्टेज, स्पीकर व्यवस्था करण्यात मोठी मुलं (आमच्याहून!) मग्न होती. तर 'काका' मंडळी इतर महत्त्वाची कामे बघत होती. 

अशा रीतीने आम्ही सर्वांनी मिळून गणेशोत्सव आनंदानं आणि उत्साहानं पार पाडला. शिवाय गणेशोत्सव स्पर्धेमध्ये द्वितीय क्रमांकाचं पारितोषिकही मी पटकावलं.

Thursday, 15 October 2020

Bhavartha Lekhan in Marathi भावार्थ लेखन मराठी for Students

Bhavartha Lekhan in Marathi भावार्थ लेखन मराठी for Students

Bhavartha Lekhan in Marathi: In this article भावार्थ लेखन मराठीBhavartha Lekhan in Marathi" for students of class 5, 6, 7, 8, 9, and 10.

Bhavartha Lekhan in Marathi भावार्थ लेखन मराठी for Students

इ. १० वी च्या कृतिपत्रिकेमध्ये उपयोजित लेखनामध्ये भावार्थ लेखन हा नव्याने वेगळा लेखन प्रकार समाविष्ट केला आहे. सारांश लेखनाची पुढची पायरी म्हणजे भावार्थ लेखन. पूर्वी परीक्षेत परिच्छेद (उतारा) दिला जायचा. त्याचे वाचन करून सारांश लेखन करा, अशी सूचना असायची. अर्थात मूळ परिच्छेदाचा अर्थ समजावून घेऊन त्या परिच्छेदाचे सार कोणते? याचा मूळ गाभा काय आहे, हे ओळखून आपल्या शब्दात एकतृतीयांश लेखन करावे, अशी अपेक्षा होती.

भावार्थलेखन हा लेखनप्रकार यापेक्षा थोडा वेगळा आहे. सारांश लेखनासारखेच त्याचे आकलन करून, सार समजून घेऊन त्या परिच्छेदाच्या लेखनातून लेखकाच्या मनातील भाव कोणता आहे हे समजून घेऊन, तो भाव आपल्या शब्दात मांडावा अशी अपेक्षा आहे.

भावार्थलेखन नमुना - 1

माणसे पैशांचा जमाखर्च ठेवतात. खर्चाचे अंदाजपत्रक तयार करतात, मात्र वेळेच्या बाबतीत हा विवेक दाखवत नाहीत. पैसा हा खर्च होतो, तसाच तो मिळतही राहतो. प्रसंगी उसना घेता येतो, परत करता येतो, शिल्लक ठेवता येतो; पण वेळेच्या बाबतीत अशी अनुकूलता अनुभवता येत नाही. गेला क्षण जातो, तो परत येत नाही. तो कोणाकडून मागून घेता येत नाही. गेलेले आयुष्यही परत मिळत नाही. काळ हा असा एकमार्गी असतो. हे विचारात घेऊन विद्यार्थ्यांनी आणि युवकांनी आलेल्या प्रत्येक क्षणाचा उपयोग केला पाहिजे. वेळ कारणी लावला पाहिजे. जे केलेच पाहिजे, ते वेळेअभावी करता आले नाही, अशी हळहळ व्यक्त करण्याची वेळ जीवनात यावी का? वेळेचे गणित मांडून पाहावे. 

प्राचार्य शिवाजीराव भोसले.

उत्तर : जीवनात पैशाचे मूल्य आहेच, म्हणूनच माणसे पैसा खर्च करताना खूप विचार करतात; पण पैसा खर्च झाला तरी परत मिळवता येतो, वेळप्रसंगी कोणाकडून घेऊन आपली निकड भागवता येते; पण वेळेचे मात्र तसे नाही. एकदा गेलेली वेळ कधीच परत येत नाही. म्हणून पैशापेक्षाही 'वेळ' खूप विचार करून सत्कारणी लावायला हवा. घड्याळाचे काटे कधीच उलटे फिरत नाहीत, नंतर पश्चात्ताप करण्यात काय अर्थ?

भावार्थलेखन नमुना - 2

पाठांतराची लाज बाळगणे हे रानटीपणाचे लक्षण आहे. मानवी प्राण्याने ज्या शक्तीचा विकास जाणूनबुजून केलेला आहे त्या शक्ती वाढत ठेवणे आणि त्यांचा वापर करणे हे प्रगतीचे लक्षण आहे. जो पुष्कळ पाठ करतो त्याच्यापुढे नाना प्रकारची ज्ञाने नेहमी हात जोडून उभी असतात आणि त्याने खूण करताच ती त्याच्या सेवेला हजर होतात. जे पाठ करत नाहीत त्यांना बारीक बारीक कामांसाठी सुद्धा कोश पाहावे लागतात, संदर्भस्थळे शोधावी लागतात किंवा कोणालातरी जाऊन विचारावे लागते. हा सर्व कालाचा अपव्यय होय आणि हे जर केले नाही तर अनिश्चित ज्ञानावर विसंबून राहून त्याला आपली विधाने करावी लागतात म्हणून लहानपणीच्या काळात वस्तू स्मृती नि बद्ध करण्याची सवय वाढविली पाहिजे. स्मृती एकदा कमावली म्हणजे ती सर्वसमावेशक आणि चिवट बनते. म्हणजे तिच्या कोशात पुष्कळ वस्तू मावतात आणि त्यांचा कब्जा ती सहसा सोडत नाही. हे भांडवल माणसाला मरेपर्यंत पुरते म्हणून नमुनेदार विद्यार्थी बनू इच्छिणाऱ्याने पाठांतराचा झपाटा कायम ठेवला पाहिजे.

उत्तर : मानवाने पाठांतराच्या जोरावर आपला विकास केला. पाठांतरामुळेच त्याच्यासमोर नाना प्रकारची ज्ञाने नेहमी हात जोडून उभी राहतात. पाठांतर नसेल तर त्याला छोट्या छोट्या गोष्टींसाठी कोश धुंडाळावे लागतात किंवा कोणाची तरी मदत घ्यावी लागते. त्यात वेळेचा अपव्यय होतो. म्हणून लहानपणापासूनच पाठांतराची म्हणजेच स्मृती साठविण्याची सवय लावून घ्यायला हवी. स्मृती एकदा कमावली म्हणजे ती सर्व समावेशक आणि चिवट बनते. म्हणजेच तिच्या कोशात पुष्कळ वस्तू मावतात आणि त्यांचा कब्जा ती सहसा सोडत नाही. या भांडवलावर तुम्ही आदर्श विद्यार्थी नक्की बनू शकता.


Wednesday, 14 October 2020

Marathi Essay on "Importance of Arts", "जीवनात कलेचे महत्व मराठी निबंध", "Jivanat Kaleche Mahatva Marathi Nibandh" for Students

Marathi Essay on "Importance of Arts", "जीवनात कलेचे महत्व मराठी निबंध", "Jivanat Kaleche Mahatva Marathi Nibandh" for Students

Jivanat Kaleche Mahatva Essay in Marathi: In this article "जीवनात कलेचे महत्व मराठी निबंध", "Essay on Importance of Arts in Marathi Language" for students of class 5, 6, 7, 8, 9, and 10.

Marathi Essay on "Importance of Arts", "जीवनात कलेचे महत्व मराठी निबंध", "Jivanat Kaleche Mahatva Marathi Nibandh" for Students

Marathi Essay on "Importance of Arts", "जीवनात कलेचे महत्व मराठी निबंध", "Jivanat Kaleche Mahatva Marathi Nibandh" for Students

'कला असे मानवासि भूषण

परि पाहिजे जीवनाचे त्यात स्मरण' 

प्रस्तुत काव्यपंक्तीतून राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज यांनी कलेचे मानवीजीवनातील महत्त्व सांगितले आहे.

कलेनेच माणसाचे माणूसपण सिद्ध होते. श्रीमंतीपेक्षाही कलेच्या संपादनामुळे माणसाला अधिक मोठेपण येते. १९व्या शतकात त्यांनी मांडलेला हा विचार आजही किती तंतोतंत लागू होतो बरं! ।

भरतकाम, विणकाम, शिवणकाम, पाककला, चित्रकला, हस्तकला, नृत्य, वादन अशा ६४ कला आहेत. शालेयजीवनात त्यापैकी काही कलांशी आपला परिचय होतो; पण कलेविषयी जाणीवपूर्वक अभिरुची निर्माण करण्याचे काम पालकांनी केले तर एका उत्तुंग शिखरावर ते आपल्या पाल्याला नेऊन ठेवू शकतील. आज जागृती होऊन पालक डोळसपणे आपल्या पाल्याला घडवताना दिसतात ही आनंदाची बाब आहे. दूरदर्शनवर सहा वर्षांनी मुलगी गाताना ज्या काही 'हरकती' घेते ते खरोखर कौतुकास्पद आहे.

बाळासाहेब ठाकरे, शि. द. फडणीस यांसारख्या व्यंग्यचित्रकारांनी आपली कला समाजासमोर 'चित्रे बोलकी' करून सादर केला. लतादीदी, आशाताई यांच्या सुरेल गायनाबद्दल काय लिहावे? अभिनय कलेत बाजी मारणारे माधुरी दीक्षित, नूतन, शाहरूख खान या आणि अशा अनेक कलाकारांचे करावे तेवढे कौतुक थोडेच!

सूत्रसंचालन, मुलाखतकार म्हणून सुधीर गाडगीळ, आदेश बांदेकर आणि आजच्या पिढीचा आवडता 'कपिल शर्मा यांनी वेगळाच आदर्श निर्माण केला आहे. नृत्यकलेत रोहिणी भाटे, पाककलेत विष्णू मनोहर, संजीव कपूर ही वानगी दाखल नावे. राहुल देशपांडे, महेश काळे, संगीतकार सलील कुलकर्णी, अजय-अतुल हे तर सर्वपरिचितच आहेत.

बासरीवर फिल्मी गाणी वाजवणारे, फिल्मी गाण्यांवर २/२ तास 'शीळ' वाजवणारे कलाकार खरोखर कलाकार म्हणून नावाजले जातात.

लेखनकलेत प्र. के. अत्रे. पु. ल. देशपांडे, व. पु. काळे, काव्यलेखन करणारे कुसुमाग्रज, शांताबाई शेळके, मंगेश पाडगावकर यासारखी हजारो नावे लिहिता येतील. कोणतीही कला आत्मसात करण्यासाठी त्या व्यक्तीला प्रचंड मेहनत करावी लागते. लतादीदींचा दिवस आपण सर्व साखरझोपेत असतानाच सुरू व्हायचा. कला आत्मसात करण्यासाठी 'त्या' कलेविषयी आत्मीयता हवी. पं. भीमसेन जोशी लहानपणीच घर सोडून गुरुगृही राहिले. गायनाची तपस्या केली.

परमेश्वराने आपल्याला एवढा सुंदर जन्म दिला तो काय फुकट घालवायचा? 

Essay on Importance of Books in Marathi: In this article "ग्रंथ माझा गुरू मराठी निबंध", "ग्रंथ हेच गुरु मराठी निबंध", "Granth Maza Guru Marathi Nibandh" for students of class 5, 6, 7, 8, 9, and 10.

Marathi Essay on "Importance of Books", "ग्रंथ माझा गुरू मराठी निबंध", "ग्रंथ माझा गुरू मराठी निबंध" for Students

'प्रयत्ने मानव होई उन्नत'

प्रयत्नांची शिकस्त करून आपण एखादी कला आत्मसात करू शकतो. पुतळे बनवणारे शिल्पकार बी. आर. खेडकर, गणेशमूर्ती बनवणारे खटावकर सर्वपरिचित आहे. कलेमुळे त्या व्यक्तीला जीवनातील आनंद तर मिळतोच; पण त्याच्यामुळे तो इतरांनाही आनंद देऊ शकतो त्यामुळे दुःख विसरण्यास मदत होवू शकते. रेडिओवरील गाणे आपल्याला सकारात्मक ऊर्जा देते.

अशा नावाजलेल्या व्यक्तींनी मिळवलेलं यश पाहिलं की वाटतं - 'जीवन यांना कळले हो!'

बाबा रामदेव यांची योगसाधना ही परिश्रमपूर्वक साध्य केलेली आहे. ती ही कलाच आहे. समाजाला 'आकार' देण्याचं कार्य या व्यक्तीमुळे घडतं आणि म्हणूनच आपणही एखादी तरी कला आत्मसात करावी. कारण कलेशिवाय जीवन अपूर्ण आहे.

कलादालने, नाट्यगृह, सिनेमागृहे ही कलेला सादरीकरणासाठीच मुद्दाम अस्तित्वात आली आहेत.

वाढती कलादालने, नाट्यगृहे ही कलेचे जीवनातील महत्त्वच अधोरेखित करतात ना!

Marathi Essay on "Nature My Teacher", "निसर्ग माझा गुरु मराठी निबंध", "Nisarg Maza Guru Marathi Nibandh" for Students

Marathi Essay on "Nature My Teacher", "निसर्ग माझा गुरु मराठी निबंध", "Nisarg Maza Guru Marathi Nibandh" for Students

Essay on Nature My Teacher in Marathi: In this article "निसर्ग माझा गुरु मराठी निबंध", "Nisarg Maza Guru Marathi Nibandh" for students of class 5, 6, 7, 8, 9, and 10.

Marathi Essay on "Nature My Teacher", "निसर्ग माझा गुरु मराठी निबंध", "Nisarg Maza Guru Marathi Nibandh" for Students

Marathi Essay on "Nature My Teacher", "निसर्ग माझा गुरु मराठी निबंध", "Nisarg Maza Guru Marathi Nibandh" for Students

खूप फळांनी लगडलेलं झाड किती वाकलेलं असतं नाही? जणूकाही रस्त्यावरून येणाऱ्या-जाणाऱ्या लोकांना स्वतःजवळ बोलावून ‘या, माझी फळे खा, माझ्या सावलीत विश्रांती घ्या' असं विनवत असतं. अशा डेरेदार वृक्षाच्या आसऱ्याला अनेक पशुपक्षी, मुंगळे राहतात. अनेकांसाठी तो आश्रयदाता असतो.

Read also : निसर्ग माझा गुरु मराठी निबंध

निसर्ग जे काही देतो, त्यात हातचं काहीच राखलेलं नसतं. आपण मात्र आपल्या स्वभावधर्मानुसार सतत हातचं राखूनच देत असतो. पाण्यानं गच्च भरलेले ढग मुसळधार, विरक्त भावनेनं धरित्रीला चिंब करतात.

निसर्गातील सूर्य, चंद्र, तारे कधीही न कंटाळता रोजची हजेरी लावतातच. नया न कंटाळता वाहतात, अगदी रात्रंदिवस. झाडं आपल्या पानं, फुलं, फळांशिवाय आपलं संपूर्ण शरीर केव्हाही त्यागण्यासाठी तयार असतात. ही वृत्ती माणसांमध्ये यायला हवी.

जंगलात राहणारी जंगली श्वापदं भूक नसताना, कारण नसताना शिकार करत नाहीत आणि माणूस मात्र...? केवळ गंमत म्हणूनही एखादया प्राण्याचा जीव घेऊ शकतो!

प्रत्येक ऋतूचं एक आगळंच सौंदर्य आहे. अगदी पानगळीचंही! मोठमोठे डेरेदार वृक्ष पर्णहीन होतात तेव्हा साधुसंतांसारखे दिसतात.

'जगाच्या कल्याणा देह कष्टवावा', ही वृत्ती वृक्षांच्या बाबतीत अगदी सत्य ठरते. म्हणूनच तर ते गरिबांच्या घरात चुलीत लाकूड होऊन पेटतात.

वृक्षांच्या समत्व दृष्टीनं वर्णन करताना संत ज्ञानेश्वर म्हणतात, 

"जो खांडावया घाव घाली 

की लावणी जयाने केली 

दोघा एकची सावली 

वृक्षा दे जैसा!" 

वृक्षांचं जीवन ऋषितुल्य. धगधगत्या दुपारच्या उन्हात वृक्ष स्वतः तापून दुसऱ्यांना मात्र थंडगार सावली देतात. त्यांच्यावर दगड फेकणाऱ्यांना गोड फळं देतात. एवढंच नाही तर आयुष्य संपल्यावरही त्यांची लाकडं आपली सेवाच करतात. एवढं करूनही त्यांना जगाकडून अपेक्षा मात्र काहीच नाही.

स्वतःची मुळं जमिनीत खोल नेऊन वृक्ष स्वतःचं भोजन स्वतः प्राप्त करतात. 

स्वतःच्या पायावर उभं राहून दुसऱ्याची सेवा करण्याचा हा वृक्षांचा संदेश प्रत्येक समाजसेवकानं लक्षात ठेवण्यासारखा आहे.

शहरात अनेक समस्यांना तोंड द्यावं लागतं. खेडेगावात स्वावलंबी जीवनामुळे निरोगी, निरामय जीवनाचा लाभ आपल्याला होतो. कारण खेड्यातील निसर्ग आजही बराचसा टिकून आहे.

निसर्गाच्या सान्निध्यात चित्तवृत्ती प्रसन्न राहते. रोगराई दूर पळते. प्रदूषणमुक्त निसर्ग ही आपली अनमोल अशी राष्ट्रीय संपत्ती आहे.

विज्ञान युगात वृक्षमाहात्म्य नावाचे विचारस्रोत सर्वांनी जिवापाड जपले पाहिजे; कारण वृक्ष, वनं यांच्या सहवासात खरी शांती मिळते. 

सर्व नया वाहताना रिकाम्या हाताने येत नाहीत तर येताना आपल्याबरोबर गाळ, सेंद्रिय पदार्थ आणतात. त्यातून भूचर, जलचर व उभयचर जीवजाती वाढतात. निसर्गदेवता नियमानुसार चालणारी, कधीही न थकणारी!

पावसाळ्यात हिरवाईचं पांघरूण, हिवाळ्यात धुक्यांची दुलई, उन्हाळ्यात रंगीबेरंगी फळाफुलांची झालर निसर्गावर पसरते.

फळांनी लगडलेल्या झाडावर दगडांचा मारा करणाऱ्यालाही ते झाड सुमधुर फळांचा वर्षाव करून तृप्त करतं, तेही अगदी निमूटपणे!